22 Temmuz 2019 - Pazartesi
Anasayfa / Analizler / Ortodoks Cemaati ve Kilise Savaşları

Ortodoks Cemaati ve Kilise Savaşları

 

ORTODOKS CEMAATİ VE KİLİSE SAVAŞLARI

Abdurrahman Gençler – UGSAM Koordinatörü

  1. Ukrayna Kilisesi ve Rus Kilisesi Arasındaki Çekişmenin Tarihi Süreci ve Nedenleri

Ukrayna Kilisesi ve Rus Kilisesi arasındaki çekişmeyi doğru bir şekilde izah edebilmek için ilk önce Ukrayna tarihine kısaca bakmamız gereklidir. Çünkü Ortodoks nüfusa sahip bu iki ülke arasında yaşanan Kiliseler çekişmesinin en önemli nedenlerinden birisi de tarihi arka plandır. Ukrayna tarihi boyunca yaşanan siyasi gelişmeler öğrenildikçe izah edilebilecek bir çok konu olduğu da fark edilecektir. Bundan dolayı Ortodoks cemaatlerinin hangi refleksler ile hareket ettiğini ve bu çekişmenin nedenlerini ülke tarihini kısa bir bakış yaptıktan sonra kapsamlı bir şekilde izah etmeye çalışacağız.

  1. Ukrayna Siyasi Tarihine Bakış:

Günümüz Ukrayna’sında tarihte ilk devleti kuran topluluğun İskitler olduğu kabul edilmektedir. MÖ 3. yüzyılda bugünkü Ukrayna topraklarına yerleşerek kendi devletlerini kuran ikinci kavim olan Gotlar, 375 yılında Hunlar karşısında bozguna uğradı.

Hunların egemenliğinin ardından 5. yüzyılın sonlarında Slav kavimleri Ukrayna topraklarına yerleşti. Daha sonra Ukrayna toprakları pek çok Slav kavmine yurt oldu. Kiev, 882-1132 yılları arasında hüküm süren, Beyaz Rusya, Rusya ve Ukrayna’nın atası sayılan Kiev Knezliği’nin (Kievskaya Rus) başkenti idi[1].

[1] http://ukraynahayat.com/ukraynanin-kisa-tarihi/

 

Prens I.Vladimir, 988 yılında Bizans’tan Hristiyanlığı kabul ederek devlet dini haline getirdi[1].

12’nci-13’üncü yüzyıllarda Kiev Rusya’sının dağılarak bağımsız prenslikler haline gelmesiyle, bugünkü Ukrayna’nın toprakları Moskova ve Belarus’un hâkimiyeti altına girdi. Daha sonra Ukrayna tarihinde Galiçya-Volınya Prensliği, egemen bir devlet olarak ortaya çıktı. Yüzyıllar boyunca Litvanya ve Polonya ile bağımsızlık mücadelesi veren Ukrayna, Boğdan Hmelnitski’nin önderliğinde Kazakların Lehistan’a karşı başlattığı büyük ayaklanmanın sonucunda, 16’ıncı ve 18’inci yüzyıllar arasında Avrupa haritasında, askeri ve idari yönetimler topluluğu olan Zaporojye Seçi olarak yeniden yerini aldı[2].

1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşları sonucunda, Ukrayna’nın güneybatı ve orta batısını kapsayan tarihi Podolya bölgesinde Osmanlı Devleti egemenliğinde Podolya Eyaleti kuruldu. 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı ‎sonunda Osmanlı İmparatorluğu ile Kırım Hanlığı ve Rusya Çarlığı arasında Kırım’da Bahçesaray Anlaşması imzalandı. 20 yıllığına geçerli olması kabul edilen anlaşmaya göre, Ukrayna’dan geçen Dnyepr Nehri, Rus Çarlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında sınır olarak belirlendi. Bunun sonucunda Zaporojye Osmanlı egemenliğine girdi. Bölgede Osmanlı egemenliği 1699 Karlofça Anlaşması’na kadar sürdü.

Uzun yıllar Rusya, Polonya, ardından da Avustuya-Macaristan’ın himayesi altında olan Ukrayna toprakları, I. Dünya Savaşı sırasında Rusya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun çarpışmalarına sahne oldu. 1917 Sosyalist Ekim Devrimi’nin ardından, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sosvyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) içinde yerini aldı.

  1. Dünya Savaşı sırasında Ukrayna topraklarının neredeyse tamamı Nazi Almanyası tarafından işgal edildi. Nazi katliamları Ukrayna’da en şiddetli şekilde kendini gösterdi. Savaş boyunca ülkede partizan savaşları boy gösterdi. Ukrayna 1944 yılında Nazi işgalinden kurtarıldı. Savaşta 5 milyon Ukraynalı hayatını kaybetti. Ülkede 700 şehir ve 28 bin köy harap oldu[3].

Ukrayna Sosyalist Cumhuriyeti’ne 1945 yılında Zakarpatya, 1954’de Kırım dahil oldu[4]. Ukrayna 1986 yılında, tarihin en büyük nükleer felaketlerinden biri olan Çernobil faciasını yaşadı[5].

Sovyetler Birliği’nde 1990’lara gelinirken “yeniden yapılanma” adı altında yaşanan çözülme sürecinde, tüm diğer eski Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Ukrayna’da da milliyetçi dalga yükselişe geçti[6].

Ukrayna, 24 Ağustos 1991 tarihinde Sovyetler Birliği’nden ayrıldı. Leonid Kravçuk, ülkenin ilk devlet başkanı oldu. 1996 yılında Leonid Kuçma başkanlık koltuğuna oturdu[7].

2001 yılında muhalif gazeteci Georgi Gongadze’nin öldürülmesiyle başlayan siyasi kriz; Sosyalist Parti’nin, Devlet Başkanı Kuçma’nın çok sayıda suça ortak olduğunu kanıtladığı öne sürülen ses kayıtlarını ortaya çıkarmasıyla derinleşti. “Kuçma’ sız Ukrayna” sloganıyla ülke genelinde patlak veren kitlesel protesto gösterileri yer yer güvenlik güçleri ile çatışmalara dönüştü. 2002 seçimlerinde, Ukrayna Komünist Partisi ilk defa yüzde 20 oy ile birinciliği kaptırdı. Viktor Yuşçenko’nun liderliğindeki “Bizim Ukrayna (Naşa Ukrayna)” Bloğu seçimden zaferle çıktı. İşte o tarihten sonra artık Ukrayna için devrimler, krizler, protesto gösterileri ve savaşlarla dolacak yeni bir sayfa açıldı[8].

Şüphesiz ki Ukrayna, dağılan SSCB’nin en önemli parçalarından biriydi. İşte bu yüzdendir ki bağımsızlığının hemen ardından kendini küresel güçlerin çıkar çatışmasının içinde buldu. Çünkü Ukrayna’nın jeo-stratejik konumu hem Rusya hem de AB-ABD için boşluğu doldurulamayacak kadar önemli idi.

Nitekim Turuncu Devrime sebep olacak Kasım 2004’te ki Cumhurbaşkanlığı seçimleri bu çatışmanın kızıştığı en hararetli dönemlerden biridir. Kasım 2004 seçimlerini cüzi bir farkla Rusya destekli aday Viktor Yanukoviç’in kazandı. Seçimlere hile karıştığı ve seçimlerin meşru olmadığını iddia eden Yuşçenko ve batı yanlısı muhalifler sokak eylemleri başladı. Günlerce süren protesto gösterilerinin akabinde seçimlerin tekrar edilmesi kararı alındı ve Yuşçenko seçimlerden zaferle çıktı ve bu olaylar Yuşçenko’nun seçim propagandası sırasında turuncu rengin ağır basması sebebiyle Turuncu Devrim olarak anıldı[9].

[1] http://stpetersburg.bk.mfa.gov.tr/Mission/ShowInfoNote/219933

[2] http://blog.milliyet.com.tr/ukrayna—lviv–gezi-notlari/Blog/?BlogNo=592489

[3] http://ukraynahayat.com/ukraynanin-kisa-tarihi/

[4] https://www.aimsaddergisi.com/yeni-isbirligi-arayislari-ukrayna-turkiye-yakinlasmasini-artiriyor/

[5] http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/cernobil-faciasi-64

[6] https://issuu.com/aimsaddergisi/docs/aimsaddergisi-sayi15

[7] https://www.researchgate.net/publication/303769675_Bagimsizliklarinin_Yirminci_Yilinda_Azerbaycan_Gurcistan_ve_Ukrayna_Turk_Dilli_Halklar-Turkiye_ile_Iliskiler

[8] http://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/cernobil-faciasi-64

[9] http://file.setav.org/Files/Pdf/20140210183330_dogu-ile-bati-cikmazinda-ukraynada-degisim-talepleri-pdf.pdf

 

YAZININ TAMAMINA ULAŞMAK İÇİN

DN 26 – Ortodoks Cemaati ve Kilise Savaşları

hakkında Ugsam

Ayrıca kontrol et

Hocalı Soykırımı

      HOCALI SOYKIRIMI Bugün günlerden 26 Şubat. Tarihe kara harflerle yazılan bugünde hiç …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

casino metropol casino maxi