15 Ekim 2019 - Salı
Anasayfa / Analizler / Sarı Yelekliler İsyanı | Fransa

Sarı Yelekliler İsyanı | Fransa

17 Kasım’da Fransa’da başlayan eylemler, başta başkent Paris olmak üzere, ülke genelinde 3 bin farklı noktada başlamış ve şiddetli protestolarla devam etmiştir. Olaylar, sadece ülke genelinde kalmayıp Hollanda, Belçika, Almanya ve Irak gibi bölgelere de sıçramış ve halk sokaklara inmiştir.

Devrimler üzerine kurulan ülke ve isyanlar konusunda refaransı bol olan Fransızlar, Macron hükümetine karşı öfkelerini sokaklara dökülerek gösterme kararı aldı. Fransa sokaklarında Sarı Yelekliler’i haftalar boyu isyana sürükleyen gelişmelere baktığımız zaman, Fransız hükümetinin çevre politikası kapsamında akaryakıta getirmeyi planladığı ek vergi kararı olduğunu görüyoruz. Bu hareket kısa sürede farklı bir şekil alarak Fransızların tüm şikâyetlerini dile getirdiği bir isyana dönüştü. Hareket genişledikçe talepler çeşitlenmeye devam etti. Genellikle eylemlerini cumartesi günleri gerçekleştiren halk ise, uzun süre sokaklarda protestolarına devam etti.

İsyanlar Nasıl Başladı?

İlk eylem çağrısı, 17 Kasım’da “Fransa’yı bloke edelim” çağrısıyla, Başkent Paris’in güneydoğusundaki Melun şehrinden 33 yaşında bir kamyon sürücüsü tarafından geldi. Eric Drouet’un bu çağrısı üzerine Fransızlar, hızla sosyal medyada örgütlenmeye başladı. Sosyal medya üzerinden yürütülen çeşitli imza kampanyaları, kısa sürede sokağa taşan bir halk hareketine dönüştü. Tek tük yol kapama eylemleriyle devam eden dalga, kısa sürede ülke geneline yayıldı ve huzurun hâkim olduğu Fransa sokakları adeta savaş alanına dönüştü.

Neden Sarı Yelek? Sarı Yelek neyi simgeliyor?

Her araçta bulunması zorunlu ve sürücülerin acil durumlarda kendilerini görünür kılmak için giydikleri, kaza ya da arıza durumlarında reflektör olarak karşımıza çıkan fosforlu sarı yelekler, protestolarda akaryakıt zammına öfkelenen araç sahiplerinin giyip ‘’Dikkat İsyan’’ mesajını verdikleri güçlü bir sembol haline geldi. Hükümet tarafından kenara itildiğini düşünen, duyulmadığını ve görülmediğini hisseden halk, giydikleri sarı yelekleri ile tüm dünyaya kendilerini göstermiş oldu.

Göstericilerin İsyan Ettikleri Konular Neler?

Avrupa’nın en pahalı petrolünü tüketen Fransızlar için bardağı taşıran son nokta akaryakıt zamları oldu. Ekolojik dönüşüme bir itirazları bulunmamakla beraber insanların temelde istediği, düşük ve orta gelirliler üzerindeki vergi yükünün zengin tabakalara kaydırılması, düşük gelirli halkın kapısının değil ekosistemi en çok etkileyen şirketlerin kapısının çalınmasıdır. Aslında, İklim – Enerji Katkısı (CCE) adıyla gelen karbon vergisi 2014’te yürürlüğe girmişti. 2014’te ton başına 7 Euro ile başlayan karbon vergisi, 2015’te 14, 2016’da 22, 2017’de 30, 2018’de 44 Euroya çıktı. Bu rakam 2019’da 55, sonraki üç yılda 65, 75 ve 86 Euro olarak artacak ve 2019’da hedeflenen vergi miktarı 7,8 milyar Euro olacak idi, halkın en büyük tepkisi ise bu yükselişe yönelikti.

İsyanın kalbinde ağır bir vergilendirme var ve çok sayıda Fransız, Macron’un reform programının zenginleri kayırdığını düşünüyor. İşten çıkartmaları kolaylaştıran ve çalışanların tazminat haklarını korumayan çalışma yasası, maaşlardan vergi kesintisi %37,3’ü bulurken Macron’un büyük şirketlere vergi indirimi yapmaması, 1 milyon 300 bin Euro’nun üzerinde varlığı olanlar için konulmuş Servet Vergisi’ni kaldırması da isyanı tetikleyen nedenler arasında bulunmakta.

Gösterici Kitlesi Kimlerden Oluşuyor?

Çok çeşitli siyasi görüşlere sahip protestocuları içinde barındıran bu heterojen harekette, eylemcilerin hepsi hayat pahalılığı ve sosyal adaletsizlikten yakınıyor. Her yaştan ve her meslekten insan vergilerin azaltılmasını, asgari ücretin artırılmasını ve yaşam standartlarının yükseltilmesini istiyor. Bir kısım sosyal adalet isterken ve eylemlerini ellerinde Fransız bayraklarıyla sık sık La Marseillaise (milli marş) okuyarak barışçıl yollar ile idâme ettirirken, bazıları da Paris’teki mağazaları yıkarak yağmalıyor. Bu durum, insanların gözünde halk hareketinin itibarsızlaşmasına neden oluyor. Eylemcilerin çoğunluğunu büyük kentlerde yaşayanlara oranla sosyal hizmetlerden daha az yararlanan, yeterli sayıda aile hekimi bulamayan, toplu taşıma imkânı kısıtlı olan, çocuklarının okulu ya da iş için özel aracıyla kilometrelerce yol kat etmek zorunda kalan, kendini “Françaisoubliés” (Unutulan Fransızlar) olarak tanımlayan kitle oluşturuyor.

Kamuoyu Desteği

Eylemler her ne kadar ülkede huzurun bozulmasına sebebiyet verse de, yapılan anketler eylemcilere toplumsal desteğin % 69 – 77 aralığında seyrettiğini gösteriyor. Her 10 Fransız’dan 8’i Paris’teki şiddet olaylarını kınadığını söylerken, aynı ankete katılanların yaklaşık yüzde 72’si ise eylemlerin devam etmesi fikrini savunuyordu. Ayrıca Macron’un partisi LREM seçmeninin de eylemlere destek verdiği görülüyor.

Gösterilere Hükümetin Yanıtı Ne Oldu?

Fransa’da haftalar boyu gündemi meşgul eden eylemlerin sonucunda, hükümet tarafından karbon vergisinin 2019 yılı için kaldırılacak olması sarı yeleklileri tatmin etmemiş ve isyanlarına devam etmişlerdi. Bunun üzerine Macron yaptığı açıklamada, asgari ücrete 2019’da aylık 100 Euro zam yapılacağını, fazla mesai ücretlerinden vergi alınmayacağını ve 2 bin Euro’nun altındaki emeklilik maaşlarından artık kesinti yapılmayacağını açıklamıştı.

Fransa Ulusal Meclisi, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un sarı yelekliler eylemini sonlandırmak için aldığı önemli kararların yasalaşması onayladı. Mecliste yapılan oylamada tasarı, 9 “hayır” ve 58 çekimser oya karşı 153 “evet” oyuyla kabul edildi.

Gösterilerin Bilançosu

– Başkent Paris’in Champs-Elysees Caddesi çevresinde 1 Aralık’ta düzenlenen binlerce kişinin katıldığı gösteride, polisin eylemcilere sert müdahalesi, iş yerlerinin yağmalanması, sık aralıklarla ses bombalarının patlatılması ve alevlerin yükselmesi, sokaklarda araçların ve çöp konteynırlarının yakılması gösterilerin dönüm noktası olarak görüldü.
– Sarı yelekliler, ülke çapında 360 yol kapatma eylemi gerçekleştirdi. Bu yolların 170’i hükümet tarafından açıldı.
– Eylemlerde, ülke genelinde 4 bine yakın kişi gözaltına alındı, gözaltına alınanların 103’ü ise tutuklandı.
– Gösterilerin başlangıcından bu yana çıkan olaylarda binden fazla kişi yaralandı ve 10 kişi yaşamını yitirdi.
– Ülkede 800 AVM’den 280 ‘inin gösteriler nedeniyle uğradığı zarar 2 milyar Euro olarak kayıtlara geçti.
– Fransa’nın sembolü Eyfel Kulesi, ilk defa kapılarını ziyaretçilere kapattı.
– Eylemlerde sert müdahaleleri ile gündeme gelen 111 bin polise 300’er Euro ikramiye verileceği de hükümet tarafından açıklandı.

Melike Yıldırım | UGSAM Araştırmacısı | Aralık 2018
Dosyanın Tamamına Ulaşmak İçin | Sarı Yelekliler İsyanı

hakkında Ugsam

Ayrıca kontrol et

Hocalı Soykırımı |Azerbaycan

Bugün günlerden 26 Şubat. Tarihe kara harflerle yazılan bugünde hiç unutmadığımız ve hiç unutamayacağımız bir …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

casino metropol casino maxi